E6010، E7016 و E7018 سه نام نزدیک به هم نیستند که بتوان آنها را فقط با توجه به عدد استحکام جایگزین کرد. نوع پوشش، نفوذ، سرعت انجماد سرباره، منبع جریان، میزان هیدروژن قابلانتشار و روش نگهداری هرکدام متفاوت است. انتخاب صحیح باید از روی نقشه، مشخصات فنی پروژه و WPS تأییدشده انجام شود.
کد AWS چه اطلاعاتی میدهد؟
در طبقهبندی الکترودهای فولاد کربنی، حرف E به معنی الکترود است. دو رقم نخست حداقل استحکام کششی فلز جوش را بر حسب هزار psi نشان میدهند؛ بنابراین خانواده 60 و 70 از نظر سطح استحکام اسمی متفاوتاند. رقم بعدی وضعیتهای مجاز جوشکاری و دو رقم پایانی نوع پوشش و جریان قابلاستفاده را مشخص میکنند. این کد نقطه شروع انتخاب است، نه جایگزین دیتاشیت سازنده.
| ویژگی | E6010 | E7016 | E7018 |
|---|---|---|---|
| خانواده پوشش | سلولزی سدیمی | کمهیدروژن پتاسیمی | کمهیدروژن، معمولاً همراه پودر آهن |
| جریان متداول | DCEP یا DC+ | AC یا DCEP، طبق دیتاشیت | AC یا DCEP، طبق دیتاشیت |
| رفتار نفوذ | زیاد و متمرکز | متوسط و کنترلشده | متوسط، با پرکنندگی مناسب |
| انجماد حوضچه | سریع | کنترلپذیر | نسبتاً روانتر از E6010 |
| کاربرد شناختهشده | پاس ریشه و خطوط لوله | اتصالات سازهای و تعمیرات کمهیدروژن | سازه، مخزن، تجهیزات و جوشهای پرکننده |
E6010؛ نفوذ بالا و حوضچه سریعانجماد
پوشش سلولزی E6010 هنگام سوختن حجم قابلتوجهی گاز محافظ ایجاد میکند. قوس نافذ و حوضچه سریعانجماد آن برای کنترل پاس ریشه، جوشکاری در وضعیتهای مختلف و کار روی خطوط لوله مفید است. این الکترود معمولاً با DCEP کار میکند و برای دستگاهی که فقط AC میدهد انتخاب مناسبی نیست.
E6010 نسبت به الکترودهای کمهیدروژن رفتار متفاوتی دارد. رطوبت موجود در سامانه پوشش سلولزی بخشی از عملکرد طراحیشده آن است؛ بنابراین نباید دستور خشککردن الکترودهای کمهیدروژن را برای E6010 بهکار برد. نگهداری، دمای محیط و هرگونه بازخشککردن باید دقیقاً مطابق دستور سازنده باشد.
E7016؛ کمهیدروژن با کنترل خوب حوضچه
E7016 در خانواده الکترودهای کمهیدروژن قرار دارد. قوس نرمتر و سرباره کنترلپذیر آن میتواند برای اتصالهایی که خطر ترک هیدروژنی باید محدود شود مناسب باشد. در مقایسه با E7018 معمولاً پودر آهن کمتری در پوشش دارد و به همین دلیل رفتار رسوبگذاری و شکل گرده یکسان نیست.
قابلیت کار با AC یا DCEP به برند و طبقهبندی کامل محصول وابسته است. صرف درج E7016 روی بسته برای تعیین آمپراژ، قطبیت یا دمای نگهداری کافی نیست؛ قطر الکترود و اطلاعات چاپشده روی دیتاشیت باید بررسی شود.
E7018؛ کمهیدروژن و مناسب جوشهای پرکننده
E7018 یکی از پرمصرفترین الکترودهای سازهای است. پوشش کمهیدروژن و وجود پودر آهن معمولاً قوس آرام، گرده یکنواخت و نرخ رسوب مناسبی ایجاد میکند. برای فولادهای با استحکام بالاتر، قطعات ضخیم یا اتصالات مقید، کنترل هیدروژن همراه با پیشگرم و دمای بینپاسی تعیینشده در WPS اهمیت ویژه دارد.
مزیت کمهیدروژن فقط زمانی حفظ میشود که بستهبندی، انبارش، زمان مجاز قرارگرفتن در هوای کارگاه و حمل در گرمکن قابلحمل کنترل شود. الکترود مرطوب ممکن است ظاهراً قوس بزند، اما خطر تخلخل و ترک تأخیری را افزایش دهد.
برای هر سناریو کدام خانواده مناسبتر است؟
پاس ریشه لوله
اگر WPS پاس ریشه سلولزی و DCEP را مشخص کرده باشد، E6010 میتواند انتخاب رایج باشد. هندسه لبه، فاصله ریشه، مهارت جوشکار و الزامات کد باید همزمان کنترل شوند. برای جداکردن تصمیم ریشه از پاس گرم، پرکن و روکش، راهنمای انتخاب الکترود جوشکاری لوله را بخوانید.
سازه و اتصالات مقید
در اتصالهایی که کنترل هیدروژن مهم است، E7016 یا E7018 ممکن است مناسبتر باشد. انتخاب میان آنها به نرخ رسوب، وضعیت جوشکاری، چقرمگی موردنیاز و تأیید WPS بستگی دارد.
تعمیرات
در تعمیر، شناخت فلز پایه و سابقه سرویس ضروری است. انتخاب صرفاً بر اساس الکترود موجود در انبار میتواند باعث عدم تطابق استحکام، سختی یا چقرمگی شود.
آیا میتوان E7018 را جایگزین E6010 کرد؟
بهصورت خودکار خیر. حتی اگر استحکام اسمی E7018 بیشتر باشد، نفوذ، شکل حوضچه، تکنیک اجرا و شرایط هیدروژن متفاوت است. تغییر الکترود ممکن است متغیر اساسی WPS محسوب شود و به بازنگری یا تأیید مهندسی نیاز داشته باشد. همین اصل برای جایگزینی E7016 و E7018 نیز صادق است.
چکلیست پیش از سفارش
- گرید و ضخامت فلز پایه
- نوع اتصال و وضعیت جوشکاری
- فرآیند و منبع جریان موجود
- قطبیت تعیینشده در WPS
- الزام چقرمگی ضربه و دمای آزمون
- پیشگرم، دمای بینپاسی و عملیات حرارتی
- قطر، مقدار و نوع بستهبندی
- شرایط انبارش و کنترل رطوبت در کارگاه
این مقاله راهنمای انتخاب اولیه است. مقادیر آمپراژ، دمای نگهداری و بازخشککردن باید از دیتاشیت همان سازنده و WPS پروژه استخراج شوند.
